جراغیل یکی از روستاهای تاریخی و گردشگری در شهرستان آذرشهراست ، این روستای دارای طبیعتی بکر گردشگری ، اب و هوای سالم و چشم اندازی دل انگیز دارد و سالانه پذیرای تعداد زیادی از گردشگران از نقاط مختلف کشور استان است .

خانه های صخره ای روستای جراغیل بعنوان اولین سکونتگاه طبقاتی دنیا مطرح است ، خانه های موجود در دل کوه به هزاره قبل از میلاد تعلق دارند که کاملا سنگی بوده و به طور طبیعی و یا دستکن تشکیل یافته اند.

گفتنی است که مسیر دسترسی این خانه ها در گذشته مخفی بوده اند و در حال حاضر نیز مسیری برای دسترسی به این حفره ها وجود ندارد. در کنار همین کوه خانه‌های وجود دارند که از خشت بوده و قدمت آن ها به دوره بعد از میلاد می رسد.

این روستا در دامنه رشته کوه های سهند و دل صخره های كوه بزرگ ایجاد شده كه اثر بسیار دیدنی و بی بدیل برای گردشگران در طبیعت و علاقمندان به اماكن باستانی به نمایش گذاشته است، این بنای تاریخی بدون استفاده از هرگونه وسایل و مصالح ساختمانی به اصطلاح امروزی احداث و حتی درب ورودی و محل نورگیر آن نیز با كنده كاری روی صخره های سخت ایجاد شده است.

این روستا دارای دو مسجد سنگی است و دارای دو ستون بزرگ سنگی هر كدام به قطر دو متر بوده و ارتفاع آن دو و نیم متر است كه كنده كاری آن حكایت از اراده آهنین مردان روزگار خویش است. آثار به جا مانده از كنده كاری مسجد سنگی این روستا بیانگر آن است كه تمام فضای داخلی این مسجد با ابزار و آلات دستی و سنتی آن زمان كنده شده است.

رودخانه فصلی گنبرف چای كه از كنار درب ورودی این مسجد و خانه های صخره  ای جاری می شود در فصل بهار منظره زیبا و دل انگیزی دارد و زیبایی های این روستای تاریخی و گردشگری را چند برابر میکند .

اما علی رغم اینهمه ظرفیت گردشگری و قدمت تاریخی این روستا ، متاسفانه در بحث ایجاد زیر ساخت های گردشگری ،اقامتی و بوم گردی بی بهره و مغفول مانده است و چشم انتظار یاری و توجه ویژه مسئولان است .

رحمت اللهی فرماندار شهرستان آذرشهر در کارگروه گردشگری این شهرستان با انتقاد از بی توجهی غفلت متولیان امر به ایجاد زیر ساخت های گردشگری این شهرستان گفت: شهرستان آذرشهر علی رغم ظرفیت ها و پتانسیل های فراوان تاریخی ، گردشگری و تفریحی ، متاسفانه تابحال در بحث ایجاد زیرساخت ها ، توسعه و سرمایه گذاری مورد غفلت واقع شده و این شرایط اجحاف در حق شهرستان آذرشهر است.

رحمت اللهی بر ضرورت ایجاد زیر ساخت های لازم در اماکن تاریخی و گردشگری تاکید کرد و گفت: شهرستان آذرشهر علی رغم داشتن ظرفیت های بالقوه فراوان گردشگری و قدمت بسیار بالای تاریخی، متاسفانه در ایجاد زیر ساخت های لازم و ورود سرمایه گذاران بخش خصوصی آنچنان که مورد انتظار است بهره مند نشده است.

فرماندار شهرستان آذرشهر با تاکید بر ضرورت حمایت از سرمایه گذاری بخش خصوصی در حوزه گردشگری افزود: همه دستگاه های متولی موظف هستند از طرح های سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه گردشگری با تسهیل گری و حذف بروکراسی اداری، موانع این موضوع را مرتفع کنند.

در پایان از مسئولان امر انتظار می رود نگاه ویزه ای نسبت به ظرفیت های گردشگری و هویت تاریخی روستای جراغیل داشته باشند و با تخصیص تسهیلات و حمایت های ویژه موجب رونق گردشگری ، بوم گردی و توسعه زیر ساخت ها در این روستا را شاهد باشیم